Mae cynhyrchydd hufen iâ yn suo wrth feddwl am y blas newydd maen nhw ar fin ei lansio.

Bydd Hufen Iâ Chilly Cow yn datgelu’r dewis newydd, sef mêl a lafant yng ngŵyl fwyd boblogaidd Hampyr Llangollen ar ddydd Sadwrn a dydd Sul, Hydref 17 a 18.

Bydd Anne Taylor, sy’n rhedeg y cwmni o Lanychan, Rhuthun, yn defnyddio mêl a gynhyrchir yn lleol gan y gwenynwr brwdfrydig, Brian Dacre, saer coed wrth ei alwedigaeth, sy’n gwneud cychod gwenyn â llaw, yn ogystal â ffermio gwenyn.

Mae Anna, a sefydlodd Hufen Iâ Chilly Cow dim ond rhyw 15 mis yn ôl, wedi gweld y busnes yn datblygu o lond llaw o gwsmeriaid i 45 cyswllt gwerthu erbyn hyn.

Dywed hithau: “Mae mêl Brian fel aur pur, tu hwnt o flasus ac mae galw mawr amdano. Mae hefyd yn lleol i ni, ac felly’n berffaith ar gyfer ei ddefnyddio mewn blas newydd o hufen iâ. Dwi ar fin dechrau gweithio ar ei ddatblygu a’i brofi i greu blas newydd unigryw. Y syniad ydy cyfuno gyda lafant, a fydd yn gyferbyniad delfrydol i’r mêl. Fy mwriad ydy ei lansio yn Hampyr Llangollen, er mwyn i’r ymwelwyr â’r ŵyl gael cyfle i’w flasu cyn ei brynu.”

Fe gydnabyddir yr achlysur poblogaidd hwn ym Mhafiliwn Rhyngwladol Llangollen fel un o’r 10 prif ŵyl fwyd yn y DU.

Cadwyn Clwyd sydd wedi bod yn rhoi’r gefnogaeth ariannol dros y blynyddoedd diwethaf, er mwyn sicrhau dyfodol yr ŵyl yn yr hirdymor. Ariannwyd hyn trwy Gronfa Ddatblygu Gwledig Cymru 2007-2013, sydd yn ei thro’n cael ei chynnal trwy Gronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig (EAFRD) a Llywodraeth Cymru

Blas mêl a lafant ydy’r diweddaraf yn yr arlwy gynyddol o wahanol hufen iâ a gynhyrchir gan Anne mewn adeilad sydd wedi’i haddasu’n bwrpasol ar Fferm Stryt Fawr, lle mae ei gŵr David a’i dad yntau’n gofalu am yrr o 75 o wartheg godro Brown Swiss.

Meddai Anna: “Mae’r gwartheg Brown Swiss yn cynhyrchu llefrith cyfoethog, llawn hufen, sydd cynnwys canran uchel o laeth enwyn. Mae’n wych ar gyfer gwneud hufen iâ. Rydyn ni mor ffodus o’u cael. Mae’r llefrith ganddyn nhw yn creu hufen iâ llawer gwell nag unrhyw un arall. Dwi’n gwybod fy mod i’n unllygeidiog braidd, ond dwi wrth fy modd.”

Daeth y syniad i fentro cynhyrchu hufen iâ’n broffesiynol wedi iddi arbrofi ar yr aelwyd gyda’r teulu, ei gŵr David a’u dau blentyn, Harry, saith ac Ellie, sy’n bump.

“Dechrau wnaethon ni gydag ychydig bach ar y tro ac roedd mor flasus fel dyma’n ni’n penderfynu symud y syniad yn ei flaen. Edrychwyd ar oblygiadau’r costau cynhyrchu, cael ambell ddogn wedi’u cynhyrchu’n broffesiynol gan ddefnyddio’n rysáit a’n llefrith ni ac roedd y canlyniadau cystal fel inni benderfynu mynd amdani a sefydlu uned farchnata yma ar y fferm”, meddai Anne.

Gyda chymorth grantiau gan yr awdurdod lleol a chyngor gan sefydliadau sy’n cefnogi busnesau bychain, trawsnewidiodd y pâr adeilad a fu’n garej yn uned gynhyrchu newydd sbon a doedd hi fawr o dro cyn bod Anne yn gynhyrchydd hufen iâ llawn amser.

Meddai hithau: “Roeddwn i’n arfer gweithio fel ymgynghorydd morgeisi ac ar y cychwyn, roeddwn i’n meddwl y baswn i’n gallu cyfuno’r ddau beth, gan feddwl cynhyrchu’r hufen iâ ar raddfa rhan amser. Ond buan y sylweddolais fod hynny am fod yn amhosib gyda ‘r twf yn y galw am hufen iâ.”

Bellach, mae gan Anna weithiwr rhan amser sy’n helpu gyda chynhyrchu’r hufen iâ, tra ei bod hithau, er yn bresennol yno am y rhan fwyaf o’r amser, hefyd yn teithio i ddosbarthu’r archebion yn yr ardal ar ddyddiau Gwener.

Mae’n cyflenwi siopau bwydydd arbenigol, tafarndai, gwestai a siopau cyffredin o’r Orsedd i Landudno.

“Rydyn ni hefyd yn gyflenwyr i’r siop yn Ysbyty Glan Clwyd, rhywbeth dwi’n browd iawn ohono,” meddai. Mae hi hefyd yn gwerthu tybiau bach unigol yn uniongyrchol o’r fferm.

Mae’r amrywiaeth gynyddol o flasau’n cynnwys y rhai traddodiadol fel fanila, mefus a siocled, rhai mwy anarferol megis cyffug taffi gludiog, meringue lemwn, mintys siocled trwchus, a blasau egsotig fel mango a ffrwyth granadilas a chacen gaws ceirios.

Meddai: “Dwi’n blasu pob un o’r rhai gwahanol er mwyn gwneud yn siŵr eu bod yn bodloni – wna i fyth werthu blas dydw nad ydw i’n gwbl siŵr ohono. Yn rhyfedd iawn, un o’r blasau mwyaf poblogaidd ydy un o’r enw Just Chilly Cow, sy’n cynnwys dim byd ychwanegol o gwbl, dim ond blas pur llaeth bendigedig ein gwartheg ni.”

Mae Anna yn gefnogwr brwd o wyliau bwyd fel Hampyr Llangollen ac mae hefyd yn aelod o Lwybr Bwyd Bryniau Clwyd, sy’n cynnwys cynhyrchwyr bwyd arbenigol ledled yr ardal.

Dyma beth ddywed hi: “Mae’n wych cael bod yn rhan o’r llwybr, gan fy mod yn cael y cyfle i gyfarfod â chymaint o gynhyrchwyr arbennig eraill ac yn aml, gallwn gydweithio trwy gynnwys ein manylion ar wefannau’n gilydd. Mae lledu’r gair hefyd yn gymorth i rannu’r newyddion am ein cynnyrch. Dyma pam bod Hampyr Llangollen mor dda. Unwaith y bydd pobl wedi blasu’n hufen iâ yno, fe welwch yn aml eu bod yn dychwelyd adref ac yn sôn wrth deulu a ffrindiau – dyna ichi ffordd dda o hysbysebu.”